ΑΝΑΡΧΙΑ ΣΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΣΑΊΞΠΗΡ του Σταύρου Βαλεντίνου στην Σκηνή Brecht-2510.

ΑΝΑΡΧΙΑ ΣΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΣΑΊΞΠΗΡ του Σταύρου Βαλεντίνου στην Σκηνή Brecht-2510 3ης Σεπτεμβρίου 38, Αθήνα

ΕΝΑΡΞΗ 8 Οκτωβρίου 2025 στις 21.00 και κάθε Τετάρτη ώρα 21.00

Σημείωμα της σκηνοθέτιδας Μαριάννας Καστανία : ''Μια ανατρεπτική θεατρική εμπειρία σε οδηγεί στην κόλαση του Σαίξπηρ. Αμλετ, Λαίδη Μάκβεθ, Οθέλλος, Ρωμαίος και Ιουλιέτα, συναντιούνται ξανά με ενοχές, πάθη και διλήμματα που καίνε ακόμα. Με τον μυστηριώδη Μπάτλερ οδηγό, οι ήρωες αναμετρώνται με την συνείδηση, την εξουσία, τον έρωτα και την ίδια την ύπαρξη Ποιος θα επικρατήσει τελικά στο βασίλειο του Σαίξπηρ;; Η Αναρχία στο Βασίλειο του Σαίξπηρ είναι κάτι περισσότερο από μία παράσταση! Είναι ένας καθρέφτης του Ανθρώπου διαχρονικά.''

Ταυτότητα παράστασης: Κείμενο : Σταύρος Βαλεντίνος. Σκηνοθεσία - Διασκευή :Μαριάννα Καστανία. Μουσική: Δημήτριος Γαϊτάνης. Στιχουργός :Nίκη Παπουλάκου. Χορογραφία :Tάκης Λουκάτος. Φωτογραφία Μάνος Βλαστός. Μακιγιάζ :Mαρία Ιωαννίδου. Studio:Ακις Μελής.

Διανομή ηθοποιών με σειρά εμφάνισης: Μπάτλερ : Γεώργιος Καπετανάκος. Οθέλλος :Λεόντιος Πετμεζάς. Άμλετ : Σταύρος Βαλεντίνος Σκάρπος. Λαίδη Μάκβεθ: Μαριάννα Καστανία. Ρωμαίος: Βασίλης Βασιλείου. Ιουλιέτα :Έφη Χαντζούλη.

ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ / ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΦΩΚΑ -ΟΙ ΚΙΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΣTHN ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΑ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ.

ΚΙΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑÏΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΑ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ ΤΗΣ ΜΑΡΙΛΕΝΑΣ ΦΩΚΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΣΤΡΙΑ

Η έκδοση με τίτλο ΚΙΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑÏΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΑ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ. Συγγραφέας και επιμελήτρια του βιβλίου είναι η πολιτισμολόγος Μαριλένα Φωκά (ΜΑ), ενώ πρόλογο έχει αφιερώσει ο πολιτικός επιστήμων, ιστορικός και κριτικός τέχνης Λεόντιος Πετμεζάς. Το εν λόγω πόνημα έχει δοκιμιακή μορφή καλύπτοντας ένα διακριτό πεδίο της μεταμοντέρνας τέχνης με αρχαιοελληνικές καταβολές, όπως εκφράζεται μέσα από το εν γένει έργο του διεθνώς εικαστικού, περφόρμερ και λογοτέχνη Κώστα Ευαγγελάτου.

Ο Κώστας Ευαγγελάτος πριν δραστηριοποιηθεί στην Ελλάδα είχε ξεκινήσει την ουσιαστική πορεία του από την Αμερική, όπου πραγματοποίησε με υποτροφία σπουδές στην Μοντέρνα Τέχνη στο The New School of Social Research που εδρεύει στην Νέα Υόρκη, εστιάζοντας στην χρήση των νέων μέσων και υλικών, την φωτογραφία, τα νέα ρεύματα και τις πρωτοπορίες και την καλλιτεχνική δημιουργία. Τάραξε τα νερά του κατεστημένου με την performance του στον ποταμό Χάντσον (Hudson River) με το επιζωγραφισμένο ρολό τηλετύπου ως μέσον και σύμβολο και το σώμα του ως κίονα, κινώντας το ενδιαφέρον του διεθνούς καλλιτεχνικού κοινού αποσπώντας από τον τύπο διθυραμβικές κριτικές. Με αυτό το υπόβαθρο δημιούργησε την τέχνη του αφηγηματικά, μεταποιητικά, υπαινικτικά, παραστατικά και συμβολικά, φτάνοντας στις σημερινές συλλογές. Σηματοδότησε μια νέα πορεία στην τέχνη στον Ελλαδικό χώρο, ειδικά την εποχή που διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής της γκαλερί DADA, καθώς με τις εκθέσεις του και τις performance μύησε το κοινό στις νέες τεχνοτροπίες. Επιπλέον από τότε δίνει συνεχή παρουσία στα καλλιτεχνικά δρώμενα σε πανελλαδικό και διεθνές επίπεδο.

Όπως αναφέρει η συγγραφέας του βιβλίου, "Η ενασχόλησή μου με την τέχνη σε όλες της τις εκφάνσεις (Όρχηση-Μουσική- Υποκριτική- Εικαστικά- Εικονογραφία της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας- Ιστορία της Ελληνικής και Ευρωπαϊκής τέχνης και Συγκριτικής Λογοτεχνίας- διδασκαλία Αγγλικής γλώσσας -συγγραφής δοκιμίων για τον Πολιτισμό και την Θεωρία και Κριτική της Λογοτεχνίας) ανάγεται σε μια σχέση ζωής σε θεωρητικό αλλά και πρακτικό επίπεδο. Έχοντας εντρυφήσει μέσω των σπουδών μου σε περιόδους του Ελληνικού και του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, εντυπωσιάστηκα όχι μόνο από χαρακτηριστικά του Ελληνικού, όπως είναι το μέτρο, η αρμονία, η λιτότητα και συνάμα η μεγαλοπρέπεια, η διαχρονικότητα, η δυνατότητα των πολιτισμικών ανταλλαγών και η σθεναρή πολιτισμική αντίσταση που δεν αποκλείει όμως τον γόνιμο διάλογο με πολιτισμούς των άλλων λαών. Το έναυσμα της συγγραφής του παρόντος πονήματος αποτέλεσε η υπόθεση εργασίας μου "Πως επικοινωνείται και αποτυπώνεται στην διαλεκτική της μεταμοντέρνας τέχνης ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός; Η πρόκληση του ερωτήματος ήταν τεράστια και θεραπεύτηκε μέσα από την μελέτη της πρόσληψης και απόδοσης των κιόνων και των αρχαϊκών μορφών του Κώστα Ευαγγελάτου." Το εύρος των συλλογών που μελετήθηκε καλύπτουν τα εκθέματα του διεθνούς φήμης δημιουργού στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών, στην Πινακοθήκη Villa Rodopi στο Αργοστόλι, το Maison De La Grece και το Espace Jano, Centre de Sevres στο Παρίσι, ενώ έχει σταχυολογηθεί υλικό και από το Art Studio EST / Αρχείο Fototanism, από performance, γλυπτά, τέχνεργα και δράσεις που έχουν συνάφεια με την θεματική του βιβλίου.

Ο Λεόντιος Πετμεζάς, ο οποίος είναι μόνιμος συνεργάτης στην Villa Rodopi Art Collection στο Αργοστόλι, στον πρόλογό του αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην μορφική ανάπλαση των εικόνων του δημιουργού που στηρίζονται σε μια πρωτοποριακή, πολυκύμαντη έκφανση που ιστορεί πολυδιάστατους συνδυασμούς φιλτραρισμένους μέσα από έναν αέναο φωτισμό. Εστίασε επίσης, στην ιδιότυπη αρμονία των ρυθμών, την βαρύτητα και την νοηματική όσμωση της πεμπτουσίας της τέχνης του Κώστα Ευαγγελάτου. Όπως επισήμανε «Η ανθρώπινη, πολυδιάστατη και οικουμενική παρουσία φωτίζοντας σκιάσεις και ιστορήματα, ανακυκλώνει ιδιότυπα υπαίτιες αποκλίσεις, ενώ με εμπεριστατωμένη διαλλακτικότητα, περιγράφει σωματότυπους και προσωπογραφίες που μεθοδικά μεταλλάσσονται μέσα από το απρόσμενο απόσταγμα ενός απέριττου μυστηρίου. Ο αεικίνητος μακρόκοσμος και μικρόκοσμος των βαθύτερων προβληματισμών πάνω στην ψυχοσύνθεση της ζωτικής ύπαρξης πάλλεται διαρκώς με ειλικρίνεια ανάμεσα στο παρελθόν, στο παρόν και στο μέλλον ενσαρκώνοντας την ζωογόνα ευδόκιμη ελπίδα για το διαφορετικό αύριο. Κινούμενος ο Κώστας Ευαγγελάτος στα πλαίσια του δυναμικού, αφαιρετικού Ρεαλισμού επισυνάπτει αυτόνομα στην υπόσταση των δημιουργημάτων του ένα ατέρμονο πλήθος συμβολισμών.»

Το έργο ΚΙΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑÏΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΑ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ της Μαριλένας Φωκά χαρακτηρίζεται από έντονη διακειμενικότητα η οποία υποστηρίζεται από την παράθεση των συλλογών που σχετίζονται με τα γνωστικά πεδία του Αρχαιοελληνικού Πολιτισμού και της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας και πιο συγκεκριμένα, του Δημόσιου και Ιδιωτικού Βίου στην Αρχαιότητα και τον Ύστερο Μεσαίωνα, το Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο, την Αρχιτεκτονική και την Πολεοδομία, τις Εικαστικές Τέχνες, την Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία στην Αρχαιότητα, την Αρχαιολογία και την Μουσειολογία στον Ελληνικό χώρο, την Αρχαία Ελληνική, Βυζαντινή και Νεοελληνική Φιλολογία και την Ιστοριογραφία που εισάγουν τον αναγνώστη στο Αρχαιοελληνικό πνεύμα, μέσω μιας συγκριτικής προσέγγισης με την μεταμοντέρνα εκδοχή του παγκόσμιου πολιτισμικού γίγνεσθαι. Η έκδοση είναι εύχρηστη, ευανάγνωστη, με πλούσια εικονογράφηση και επεξήγηση των ορολογιών, γεγονός που καθιστά το βιβλίο κατάλληλο για ένα μεγάλο μέρος του αναγνωστικού κοινού.

Η επίσημη παρουσίαση του βιβλίου της Μαριλένας Φωκά θα πραγματοποιηθεί τον Οκτώβριο στον χώρο των εκδόσεων ΌΣΤΡΙΑ του κ. Γιάννη Κοτσαφτόπουλου στην Αθήνα.

https://ostriaeditions.com/.../%ce%ba%ce%af%ce%bf%ce%bd... %ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b1%cf%81%cf%87%ce%b1%cf%8a%ce%ba%ce%ad%cf%82- %ce%bc%ce%bf%cf%81%cf%86%ce%ad%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd- %ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%b1%ce%bc/? fbclid=IwY2xjawLqr2tleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBhZ3FvaFNXcUxYczdURHJvAR4SphQHqpnr- jX2oG968Ac9-bPkQREU819tWYOMXBdc52-2damTEYGiY6LZfQ_aem_uCKojetLMRGW4AazWHVDKw

ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΜΑΓΕΙΑ ΑΠΌ ΤΑ «ΑΝΘΡΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ» ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟΝ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΤΟΥ ΝΤΑΝΥ ΜΑΡΤΖΩΚΑ .

Εγκαινιάστηκε με μεγάλη επιτυχία και πρωτοφανή προσέλευση φιλότεχνων η αναδρομική έκθεση ζωγραφικής του Κώστα Ευαγγελάτου με τίτλο «Ανθρωποκεντρικά Μοτίβα» στο Μουσείον της Πόλεως των Αθηνών - Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία.

Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του Μουσείου κ. Αντώνιος Γ. Βογιατζής αναφέρθηκε επαινετικά στην διεθνή πορεία του Κώστα Ευαγγελάτου με αναφορές σε σημαντικές εκθέσεις από το βιογραφικό του. Ακολούθησε εικαστική αναφορά του καλλιτέχνη στην τρίτη αναδρομικού χαρακτήρα έκθεση του στους χώρους του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών και έγινε προβολή videoart με την ενότητα έργων του "Τα τριαντάφυλλα του κήπου".

Την έκθεση προσέγγισε αισθητικά με ομιλία της η Ιστορικός τέχνης Ευαγγελία Νάκα, υπ. Δρ. του Πανεπιστημίου της Σορβόνης. Όπως ενδεικτικά ανέφερε: "Η θεματική της έκθεσης περιστρέφεται γύρω από την ενσώματη παρουσία. Αποσπάσματα του ανθρώπινου σώματος και της φέρουσας μεταφυσικής του υπερθεματίζονται και ανάγονται σε μετωνυμίες πορτρέτου που ανατέμνουν την οντολογία του και το κάλλος του. Στις λεγόμενες σωματογραφίες του Ευαγγελάτου αναπαριστώνται γωνίες, τομές και επιφάνειες της σωματικότητας, αναδυόμενη εντός ενός εικαστικού περιβάλλοντος συμβόλων, ονομάτων και υπαινικτικής χρωματικής έντασης, εξπρεσιονιστικής και ταυτόχρονα γήινης. Η εικαστική αναπαράσταση αυτών των σωμάτων, ωστόσο, αναδεικνύει, ταυτόχρονα, σε μια επόμενη ανάγνωση την ανάπλαση της φαντασίωσης. Πίσω από τη μυώδη πλάτη, τον αγαλμάτινο κορμό, το έντονο βλέμμα, τις ιδανικές αναλογίες ή τα περιπλεγμένα άκρα, φωτίζεται το σημαίνον που ενσαρκώνει η φαντασίωση: ένα σώμα παντοδύναμο, ένα σώμα ερωτικό, απτικό, ένα σώμα ιδεαλιστικό".

Ο Κώστας Ευαγγελάτος ευχαρίστησε τον Πρόεδρο κ. Αντώνιο Γ. Βογιατζή και το Δ. Σ του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών, που για τρίτη φορά διοργάνωσε αναδρομική έκθεση του, προσφέροντας του την εξαιρετικά τιμητική δυνατότητα να πραγματοποιήσει εκθέσεις με ένότητες έργων του από το 2016 μέχρι σήμερα. Με συγκίνηση επίσης ευχαρίστησε για την παρουσία τους στα εγκαίνια εκπροσώπους σημαντικών πολιτιστικών και μορφωτικών φορέων, συλλέκτες που είχαν παραχωρήσει έργα, ιστορικούς και κριτικούς τέχνης, διακεκριμένες προσωπικότητες της καλλιτεχνικής, επιστημονικής, εκπαιδευτικής, λογοτεχνικής, επιχειρηματικής, δημοσιογραφικής, εκδοτικής και κοινωνικής ζωής. Στην συνέχεια πραγματοποιήθηκαν στις αίθουσες των περιοδικών εκθέσεων τα εγκαίνια που κυριολεκτικά εντυπωσίασαν και τα ιδιότυπα έργα προκάλεσαν γενικό ενθουσιασμό.

O γνωστός ιστορικός ,κριτικός της τέχνης Λεόντιος Πετμεζάς που έχει μελετήσει το συνολικό έργο του Κώστα Ευαγγελάτου και έχει γράψει το βιβλίο «Η Αισθητική Ενατένιση του Κώστα Ευαγγελάτου», Δοκίμιο εικαστικού ήθους, με προλογικό κείμενο της βραβευμένης με κρατικό βραβείο Ιωάννας Καρατζαφέρη, εκ. «Συλλογές», έχει επισημάνει μεταξύ άλλων: ''Στις σωματογραφικές καταθέσεις του δημιουργού η τέχνη της παρουσίασης των μορφών μέσα από την πολυμορφία της εικαστικής γλώσσας του Κώστα Ευαγγελάτου διαρκώς με άψογες τεχνικές δυνατότητες και απεριόριστη φαντασία προτάσσει την διαφορετικότητα. Οι μορφικές αλληλουχίες του στον πραγματικό χρόνο αποκαλύπτουν πτυχές της υλικής και πνευματικής διάστασης. Απεικονίζουν συλλήψεις που αναδύονται από την κρυστάλλωση της υφής και μεταφέρουν σε ένα αρμονικό κόσμο. Οι εικόνες μετατρέπονται σε σύμβολα με ικανότητα να στηρίξουν πρωτότυπες αισθαντικές ενέργειες. Πρόκειται για πίνακες με εμβληματικές, μοναδικές και πανέμορφες διαστάσεις. Εμπεριέχουν ιδιάζουσες χαρακτηριστικές και ευρηματικές εκφάνσεις μιας καινοτόμου διάταξης που ενδυναμώνει τις χαρακτικές αναφορές του''.

Ενημερωτικά ,προσθετικά και συμπληρωματικά θέλω να αναφέρω πως αυτό τον καιρό κυκλοφορεί το νέο ενδιαφέρον και εμπεριστατωμένο βιβλίο της πολιτισμολόγου, κριτικού τέχνης και λογοτεχνίας Μαριλένας Φωκά (ΜΑ) με τίτλο :»Kίονες και αρχαικές μορφές στην μεταμοντέρνα τέχνη του Κώστα Ευαγγελάτου »εκ.Όστρια 2025 στο οποίο έχω γράψει κριτικό πρόλογο .''

Η εξαιρετικά φροντισμένη και υποβλητική επιμέλεια της έκθεσης "Ανρωποκεντρικά Μοτίβα" του Κώστα Ευαγγελάτου έχει γίνει από τον Μουσειολόγο κ. Γιώργο Μαστρογιάννη.

Διάρκεια έκθεσης μέχρι τις 7 Ιουλίου 2025. Ώρες: Καθημερινά (εκτός Τρίτης): 09.00-16.00 Σάββατο και Κυριακή:10.00-15.00 Είσοδος από Παπαρρηγοπούλου 7, Πλατεία Κλαυθμώνος, Αθήνα. Πληροφορίες για τις επισκέψεις, εισιτήρια καθημερινά Βλ. στο site του Μουσείου. https://athenscitymuseum.gr/motiva/ athenscitymuseum.gr

Ο ΚΩΣΤΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΓΡΑΦΕΙ ΓΙΑ ΤHΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΣ

Από τα τέλη του 19 ου αιώνα ήταν διάχυτη στους πνευματικούς και καλλιτεχνικούς κύκλους της τσαρικής Ρωσίας η προσέγγιση και οικειοποίηση νέων εκφραστικών ρευμάτων για την ανάδειξη και επικράτηση μιας νέας οπτικής, που αναπόφευκτα θα συγκρουόταν με τις παλιές αντιλήψεις και τις καθιερωμένες συντηρητικές τεχνοτροπίες. Οι νέοι καλλιτέχνες, συγγραφείς και διανοούμενοι μαζί με θιασώτες τους διατύπωναν άμεσα ή έμμεσα την απορριπτική αντιμετώπιση του παρελθόντος, με χλευαστικές δηλώσεις και προγραφές ακόμη και για κορυφαίους δημιουργούς, όπως ο εμβληματικός Πούσκιν. Είχαν την ακράδαντη πεποίθηση ότι η στάση τους αυτή ήταν νομοτελειακή ιστορική θέση. Ο Ελ Λισίτσκι το 1922, λίγα χρόνια μετά την Οκτωβιανή επανάσταση του 1917, στο κείμενο του «Η τέχνη μου και η ζωή» επισήμανε: «Ο Οκτώβρης ενυπήρχε πολύ νωρίτερα στην τέχνη». Αναδιφώντας στα ιστορικά ντοκουμέντα προκύπτει με διαύγεια ότι ήταν αναγκαίο να εκπορευτεί και να ευοδώσει από τα σπλάχνα του καταπιεσμένου λαού ένα μήνυμα οικουμενικής δικαιοσύνης και εγκαθίδρυσης της υλοποιημένης σοσιαλιστικής οικονομίας. Ανάμεσα στους επαναστάτες συμμετείχαν καλλιτέχνες και λογοτέχνες που αισθάνονταν δικαιωμένοι από την επανάσταση που αγωνιζόταν για ένα νέο κοινωνικό πολιτισμό. Η εικαστική δράση τους είχε ξεκινήσει ήδη από το 1860 μέχρι και τις αρχές του 20 ου αιώνα σε «καλλιτεχνικές αποικίες». Σημείο εκκίνησης τους ήταν η αποστροφή τους στον νατουαραλισμό και τον νεοκλασικισμό. Από το 1901 και μέχρι το 1917 διακρίνονται οι σημαντικοί πρωτοπόροι δημιουργοί Καντίνσκι, Τάτλιν, Κοντσαλόφσκι, Γκοντσάροβα, αδελφοί Μπουρλιούκ, Μάλεβιτς, Λαριόνοφ, Πόποβα κ.α. ( Είχα την δυνατότητα ως σπουδαστής να πρωτοδώ και να θαυμάσω έργα τους το 1984 στο ΜoΜΑ της Νέας Υόρκης). Ο Μαγιακόφσκι υπήρξε συνεργάτης του εικονοκλάστη, επαναστάτη ζωγράφου Νταβίντ Μπουρλιούκ. Η επαναστατική ποίηση του Μαγιακόφσκι, τα βιώματα και τα γραφιστικά έργα του στα φουτουριστικά εκφραστικά και ριζοσπαστικά καλλιτεχνικά πεδία της ανατρεπτικής εποχής συνάρπαζαν τα πλήθη. Η διαχρονική ροή και ζωντάνια του λόγου του αναπαριστούσε τους κοινωνικοπολιτικούς αγώνες και εμψύχωνε με ορμή και αισιοδοξία. Η εμβληματική προσωπικότητα του στάθηκε νομοτελειακό γεγονός την εποχή της επαναστατικής περιόδου που απαιτούσε και την δημιουργία μιας νέας καλλιτεχνικής και λογοτεχνικής έκφρασης. Ιστορικά η βασική ρωσική πρωτοπορία αναπτύχθηκε ι μέσα στο πλαίσιο και το ιδεολογικό κλίμα που προετοίμασαν την μεγάλη Επανάσταση. Ο Ραγιονισμός και ο Φουτουρισμός κυριαρχούσαν στη ρωσική σκηνή από το 1910. Αργότερα, από το 1915, επικράτησαν τα δυο μεγάλα ρεύματα του Σουπρεματισμού και του Κονστρουκτιβισμού, παράλληλα με άλλες αφαιρετικές και αφηρημένες τάσεις. Μετά τον Πρώτο παγκόσμιο πόλεμο οι εστίες της καλλιτεχνικής πρωτοπορίας μετατοπίστηκαν σε ασφαλέστερες μητροπόλεις όπως η Μόσχα, η Ζυρίχη και η Νέα Υόρκη.

Οι Ρώσοι καλλιτέχνες διεσπαρμένοι στην Ευρώπη επιστρέφουν στην εστία τους και αρχικά συνεπικουρούμενοι από τη Ρωσική επανάσταση επιδόθηκαν σε δημιουργικό οργασμό. Τα έργα τους διαμορφώθηκαν με εξακτινώσεις του χρώματος , κυβιστικές ταυτόχρονες οπτικές προσλήψεις της φόρμας και δυναμικές καμπυλώσεις, τομές και ταχύτατες χαράξεις στην ύλη. Το κλίμα ευφορίας αντανακλούσε την τεράστια πολιτική αλλαγή που συντελέστηκε στη Ρωσία και υλοποιήθηκε με την ίδρυση του τμήματος Καλών Τεχνών το 1918 (ΙΖΟ) με επικεφαλής τον Ρoτσένκο και συμμετέχοντες τους Καντίνσκι, Άλτμαν κ.α. Το τμήμα καλών τεχνών επιχορηγήθηκε με πολλά χρήματα και άμεσα ίδρυσε 36 μουσεία. Σημαντικοί καλλιτέχνες αυτών των επιμορφωτικών δράσεων ήταν οι Καντίνσκι, Μάλεβιτς και Τάτλιν. Το 1920 στα πλαίσια του ΙΖΟ ιδρύθηκε το Ινστιτούτο Καλλιτεχνικής Παιδείας (Ίνχουκ) στο οποίο ο Καντίνσκυ δημιούργησε ένα παιδαγωγικό πλαίσιο συγχώνευσης του σουπρεματισμού και του κονστρουκτιβισμού. Τα παιδαγωγικά προγράμματα εφαρμόστηκαν στις σχολές της Πετρούπολης, της Μόσχας και του Βιτέμπσκ. Ο Μάρκ Σαγκάλ διέμενε στο Βίτεμπσκ από την έναρξη του Α' Παγκόσμιου Πόλεμου. Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, ο γνωστός του από το Παρίσι και υπεύθυνος για θέματα πολιτισμού, Ανατόλι Λουνατσάρσκι, τον τοποθέτησε στη θέση του επιτρόπου Καλών Τεχνών στο Βίτεμπσκ. Ο Σαγκάλ οργάνωσε εκθέσεις και ενήργησε για να επαναλειτουργήσει η Σχολή Καλών Τεχνών με διακεκριμένους εικαστικούς δασκάλους, όπως ο Ελ Λισίτσκι και ο Καζιμίρ Μαλέβιτς. Έχοντας όμως διαφωνίες με τις διοικητικές πρακτικές για ζητήματα τέχνης, παραιτήθηκε το 1920. Μετακόμισε στη Μόσχα και φιλοτέχνησε την θαυμάσια διακόσμηση του Εβραϊκού της Θεάτρου. Οι καλλιτέχνες της ρωσικής πρωτοπορίας συντέλεσαν χαρακτηριστικά στην καλλιτεχνική αναγέννηση που ακολούθησε την Ρωσική επανάσταση και βοήθησαν με τα έργα τους στην ιδεολογική επικράτηση της. Ο οργασμός καλλιτεχνικής δημιουργίας κορυφώθηκε με τον Μαγιακόφσκι να οραματίζεται σειρήνες εργοστασίων να δημιουργούν μουσική σύνθεση και τον Καντίνσκι να προτείνει μνημείο για τη μεγάλη ιδεολογική ουτοπία (κομμουνισμό). Ο θάνατος του Λένιν, η απομάκρυνση του Λουνατσάρσκι από τα πολιτιστικά και η επικράτηση του Στάλιν καθήλωσαν όμως την δυναμική της δημιουργίας με τα έργα της ρωσικής πρωτοπορίας επιβάλλοντας τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό ως επίσημη και αποδεκτή τεχνοτροπία. Στόχος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού ήταν και η ακτιβιστική επίδραση στην διαμόρφωση της συνείδησης των πολιτών για τον μελλοντικό κόσμο. Το 1930 πραγματοποιήθηκε αναδρομική έκθεση του για την επέτειο 20 χρόνων της ακάματης δημιουργίας του Μαγιακόφσκι.

Ο απολογισμός της δουλειάς του προξένησε τεράστια απήχηση, ιδιαίτερα στη νεολαία. Όμως την ίδια χρονιά, πέντε χρόνια μετά την αυτοκτονία του λυρικού ποιητή της Επανάστασης Σεργκέι Γιεσένιν, ο Μαγιακόφσκι αυτοπυροβολήθηκε, σφραγίζοντας μια ολόκληρη εποχή δημιουργικού οργασμού. (Βλ. Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι «Ωδή στην επανάσταση», Επιλογή από το έργο του. Πρόλογος, σχέδια Κώστας Ευαγγελάτος. Εκδόσεις «Ατέχνως», Αθήνα 2023. Η περίφημη Συλλογή Κωστάκη και ο συλλέκτης διαδραμάτισαν αποφασιστικό ρόλο στη γνώση και στην ιστορική καθιέρωση της ρωσικής πρωτοπορίας αυτών των κρίσιμων περιόδων. Η Συλλογή Κωστάκη έχει παρουσιαστεί σε μεγάλα μουσεία και ιδρύματα τέχνης ανά τον κόσμο. Ο συλλέκτης Γεώργιος Κωστάκης (1913-1990) γεννήθηκε στη Ρωσία από εύπορους γονείς και διατήρησε την ελληνική υπηκοότητα. Έχοντας την αισθητική πρόνοια συγκέντρωσε στη συλλογή του έργα τέχνης των γνωστών εκπροσώπων της ιστορικής ρωσικής πρωτοπορίας. Όταν το 1977 αποφάσισε να φύγει με την οικογένειά του από τη Μόσχα πρόσφερε το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής αυτής στην Πινακοθήκη Τρετιακόφ. Τα έργα από αυτή την δωρεά καθώς και όσα πήρε φεύγοντας μαζί του απαρτίζουν το δημιουργικό φάσμα των ριζοσπαστικών αισθητικών καταθέσων της ιστορικής ρωσικής πρωτοπορίας. Της πρωτοπορίας που έθεσε τις βάσεις όλων των εκφάνσεων της μοντερνιστικής ανάπτυξης.

Κώστας Ευαγγελάτος Ζωγράφος, Λογοτέχνης, Θεωρητικός της τέχνης.

ΕΠΙΚΑΙΡΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΙΟΥ ΠΕΤΜΕΖΑ ΣΤΗΝ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ TΩΝ ΕΚΔΌΣΕΩΝ ΟΜΗΡΟΣ.

Το επίκαιρο ποίημα ''Το σημείο μηδέν της ύπαρξης '' του διεθνιστή ,βραβευμένου λογοτέχνη Λεόντιου Πετμεζά με αναφορά στην υπόθεση των Τεμπών περιλαμβάνεται στις σελίδες της νέας ΑΝΘΟΛΟΓΙΑΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΠΟΙΗΣΗΣ των εκδόσεων ΌΜΗΡΟΣ ανάμεσα στα ποιήματα σημαντικών σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Ανθολόγος της έκδοσης είναι ο συγγραφέας Θεοφάνης Λ. Παναγιωτόπουλος. Το βιβλίο αντί προλόγου έχει ποίημα του λογοτέχνη, εκδότη Γιώργου Χρονά και εισαγωγικό σημείωμα από την βιβλιοκριτικό, συγγραφέα, θεολόγο Χρύσα Νικολάκη.

Οι συμμετέχοντες ποιητές στην ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΠΟΙΗΣΗΣ των εκδόσεων ΌΜΗΡΟΣ:

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ :Ο Λεόντιος Πετμεζάς γεννήθηκε στους Φιλίππους της Μακεδονίας. Είναι λογοτέχνης ,κριτικός λογοτεχνίας και τέχνης ,εικαστικός και ηθοποιός . Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες και Δημόσια Διοίκηση στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, δημοσιογραφία στο Ίδρυμα Μπότση και στην σχολή του Antenna, θέατρο στο Εθνικό Ωδείο και στην Σχολή της Μαίρης Τράγκα. Παρακολούθησε ιστορία τέχνης και ζωγραφική στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και στην Αμερική. Από πολύ νωρίς για την εκλεπτυσμένη γραφή του μίλησαν επιδοκιμαστικά, σημαντικοί άνθρωποι των γραμμάτων όπως η Έλλη Αλεξίου, η Λιλίκα Νάκου, η Διδώ Σωτηρίου, η Λιλή Ζωγράφου, ο Νικηφόρος Βρεττάκος ,ο Γιάννης Κουτσοχέρας και πολλοί άλλοι. Γράφει λογοτεχνικά βιβλία και θεατρικά έργα. Δοκίμια, ποιήματα, διηγήματα, κριτικές, εργασίες, προσεγγίσεις και διατριβές του δημοσιεύονται σε έντυπα και ηλεκτρονικά ΜΜΕ. Μέχρι σήμερα έχει πραγματοποήσει 25 ατομικές και 74 ομαδικές εκθέσεις ανά τον κόσμο. Στο θέατρο έχει ερμηνεύσει με επιτυχία πρωταγωνιστικούς ρόλους μεταξύ άλλων σε έργα των Μπύχνερ, Ντύρενματ, Ντίκενς, Ζενέ, Κοκτώ ,Μπερναρ Σώ ,Κιντέρο ,Λόρκα, Αλέξη Δαμιανού, Κώστα Ευαγγελάτου, Εύας Πετροπούλου -Λιανού, Γιάννη Ρωμανού, Μαρίνας Σωτηροπούλου κά. Ασχολείται με την διοργάνωση και την επιμέλεια πολιτιστικών γεγονότων σε συνεργασία με Δήμους, Περιφέρειες ,Ιδρύματα, Πρεσβείες, Μουσεία, Υπουργεία. Έχει πολύχρονες συνεργασίες με σημαντικούς φορείς πολιτισμού ,ραδιοτηλεοπτικές και εκδοτικές εταιρίες. Έχει ταξιδέψει στις πέντε ηπείρους. Είναι ομιλητής και εισηγητής σε πολιτιστικές συναντήσεις, συνέδρια, ημερίδες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Είναι μέλος σε κριτικές επιτροπές λογοτεχνικών και εικαστικών διαγωνισμών .Έχει τιμηθεί με διακρίσεις ,επαίνους και βραβεία . Έχει βιογραφηθεί σε λεξικά, εκδόσεις και εγκυκλοπαίδειες. Εκτεταμένες αναφορές και ειδικά αφιερώματα για την παρουσία του υπάρχουν στο διαδίκτυο. Είναι επίτιμος πρόεδρος του ιστορικού Συλλόγου Εικαστικών Καλλιτεχνών Ελλάδος ‘’Ο Απελλής ‘’ και επίτιμο μέλος επιστημονικών, εκπαιδευτικών, καλλιτεχνικών και πολιτιστικών οργανισμών, σωματείων, ενώσεων, εταιριών ,συλλόγων κα . Είναι μέλος της ΕΣΠΗΤ(Ένωση Συντακτών Περιοδικού, Ηλεκτρονικού Τύπου) και της EFJ(Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων).Θεωρείτε αναγνωρισμένος ιστορικός τέχνης σε Ευρωπαικό και διεθνές επίπεδο και ένας από τους σημαντικότερους κριτικούς τέχνης της Ελλάδας. Ασχολείται πολλά χρόνια με τον εθελοντισμό, τον συνδικαλισμό, τον ακτιβισμό και περισσότερο με την προσφορά στον άνθρωπο . Έχει συμβάλει δυναμικά και γόνιμα στην καταγραφή και στην εκτίμηση της διαχρονικής τέχνης και της ευρύτερης δημιουργίας, στην εξέλιξη του πρωτοποριακού project ,στην προώθηση του εκλεκτικού concept, στην ουσιαστική πολιτιστική διπλωματία , στην ανάπτυξη και ανέλιξη των ρυθμών της πολιτισμικής διαχείρισης. Γράφει κριτική λογοτεχνίας ,τέχνης ,θεάτρου και κινηματογράφου .

Η γνωστή πολιτισμολόγος, κριτικός τέχνης και λογοτεχνίας Μαριλένα Φωκά έχει επισημαίνει μεταξύ άλλων για την ποίηση του Λεόντιου Πετμεζά:''....Στην ποιητική απόδοση του Λεόντιου Πετμεζά σκιαγραφείται η διαλεκτική της δόμησης του σύγχρονου πολιτιστικού γίγνεσθαι. Με το ζήλο και την εμβριθή γλωσσολογική προσέγγιση του «Αλεξανδρινού» μελετητή, ο ποιητής- στοχαστής οδηγεί τον αναγνώστη σε μια πορεία ενδοσκόπησης μέσα από ένα εικονοπλαστικό ιδιόλεκτο που εξυφαίνεται σε έναν γνώριμο χαρτογραφημένο χώρο αισθητικής αναπαράστασης. Κομιστής του πνευματικού πλούτου της αρχαιοελληνικής κληρονομιάς, του οριενταλισμού καθώς και ανατολικών ιδεολογιών τις οποίες αντιπαραβάλλει διαλεκτικά με τα μοντέρνα και μεταμοντέρνα κινήματα συμμετέχοντας σ’ ένα γόνιμο πολιτιστικό συγκρητισμό. Ασυμβίβαστος, επίμονος, τολμηρός καταγγελτικός, “προφητικός” και ανατρεπτικός ο Λεόντιος Πετμεζάς στοχεύει στη “γέννηση και την παραμονή μιας άλλης πιο ελπιδοφόρας κατάστασης”. Έντονα αφαιρετική γραφή, υπαινικτική, με ποιητική προσέγγιση της συντακτικής λειτουργίας του λόγου την οποία υποτάσσει στην σύζευξη της πληροφορικότητας και της λειτουργικότητας. Με τον ελεύθερο στίχο- ισχυρών τεμαχίων ήχων με φορμαλιστική ένταση η σημασία επικοινωνείτε τμηματικά, μεθοδικά και συστηματικά. Εγκιβωτίζονται εξωγλωσσικά και μεταφυσικά σημαινόμενα στο γλωσσικό σύστημα ακινητοποιώντας το βιωματικό τους φορτίο, παρέχοντας σε αμύητους και μυημένους μια μοναδική ποιητική εμπειρία. Σαφείς οι επιρροές από τα μεγάλα φιλοσοφικά και καλλιτεχνικά ρεύματα του Στωικισμού, του Μηδενισμού και της Σχολής της Φρανκφούρτης που επανέρχονται σαν προβληματικές του σήμερα και γιγαντώνονται σε μια παράλληλη καταναλωτική περιδίνηση και πνευματική ολίσθηση στην πορεία της ανεύρεσης του εγώ. Ουσιαστικό στην δομή του μας αποκαλύπτει τη μοναδική ποιητική γραφή του Λεόντιου Πετμεζά που έχει αφήσει το στίγμα του στον χώρο της εικαστικής τέχνης και όχι μόνο. O λογοτέχνης καταγράφει την πραγματικότητα από την σκοπιά του πολιτικού επιστήμονα, του κριτικού -ιστορικού -θεωρητικού και επιμελητή τέχνης, του συγγραφέα, του ποιητή, του ανθρώπου που ζει και δρα στη σύγχρονη πραγματικότητα με γνώμονα την συνείδηση .Η προσέγγιση του ανατρέπει με θέση το κρατούν ιδεολόγημα των καταστάσεων που βιώνουμε.....''

EΦΥΓΕ ΠΛΗΡΗΣ ΗΜΕΡΩΝ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΗ ΜΑΡΙΚΑ ΣΚΟΥΦΑΚΗ

Σε ηλικία 97 ετών έφυγε από την ζωή η αντάρτισα Μαρίκα Σκουφάκη ,ένας ανώτερος άνθρωπος που αφιέρωσε ολη την ζωή της στους αγώνες για μια καλύτερη κοινωνία .H τελετή αποχαιρετισμού της Μαρίκας Σκουφάκη θα γίνει την Πεμπτη 27 Mαρτίου 2025.

Ο γιός της Μαρίκας Σκουφάκη ,συγγραφέας Γιώργος Τσαγγαρίδης έγραψε στο προσωπικό λογαριασμό του στο face book:Η Τελευταία Παρέλαση της Μαρίκας Σκουφάκη θα γίνει την Πέμπτη στις 11.00 στον Ιερό Ναό Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης στον Πειραιά (Καραίσκου 109) και η Ένωσή της με την Γη, αμέσως μετά, στο 1ο Νεκροταφείο Αθηνών. Η Μαρίκα, κρατιόταν στην ζωή με τους χίλιους χιλιάδες κόπους και τις αγωνίες κύρια της Γυναίκας μου και λιγότερο τους δικούς μου τα τελευταία δυόμιση χρόνια και χτυπημένη στον πνεύμονά της, τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Πάλεψε, αγωνίστηκε σαν αληθινή Αντάρτισσα, μόχθησε και απορώ πια πόσο ξενύχτησε διστάζοντας να φύγει από την ζωή και να ξεκουραστεί, επειδή της το ζητούσα κάθε μέρα εγώ ! ΜΑΝΝΑ, ΘΑ ΜΕΙΝΕΙΣ ΠΟΛΛΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΖΙ ΜΟΥ; .. της έλεγα, περιμένοντας απέλπιδα, το ναι της και να ησυχάσω. Ναι μου έλεγε κι εγώ έβλεπα το αγκομαχητό της να κρατηθεί στη ζωή, μόνο και μόνο επειδή της το ζητούσα εγώ ! Έφυγε μέσα στα χέρια μου, ζητώντας μου, να την αφήσω να ταξιδέψει, χωρίς να φωνάξω Μάννα, Μάννα μείνε, Μάννα μην φεύγεις ! Γιατί, αν τόκανα, θα έμενε, θα έμενε, θα έμενε, αλλά με λιγότερη αναπνοή κάθε φορά ! ΕΦΥΓΕ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΟΥ ΚΙ ΑΥΤΟ, ΕΙΝΑΙ Η ΕΥΧΗ ΠΟΥ ΜΟΥ ΦΥΛΑΞΕΣ ΜΑΝΝΑ ΜΟΥ, ΠΟΥ ΟΠΩΣ ΟΛΕΣ, ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΟΔΕΧΟΥΜΕΝΗ, αλλά τη συγκεκριμένη Μάννα μου, δεν ήθελα να μου την δώσεις ! Ήσουν και θα παραμείνεις στους αιώνες, η ίδια μου η Ψυχή ! ΑΝ Η ΨΥΧΗ ΠΕΘΑΙΝΕΙ, ΤΟΤΕ ΜΑΝΝΑ ΜΟΥ ΘΑ ΜΠΟΥΜΕ ΜΑΖΙ ΣΤΟ ΧΩΜΑ ΤΗΝ ΠΕΜΠΤΗ ! Αν όχι, θα έρθω εγώ να σε βρω και ξέρεις καλά, πως θα σε βρω, εκεί, σε κάποια Επανάσταση Τιμιότητας και Ντομπροσύνης που θάχεις στήσει, όπως ακριβώς έκανες στην επίγηα ζωή σου, στα 97, παρά δύο ημέρες χρόνια σου! ΘΕΛΩ ΝΑ ΣΟΥ ΖΗΤΗΣΩ ΜΙΑ ΒΑΘΙΑ ΣΥΓΝΩΜΗ, ΑΝ ΣΕ ΚΡΑΤΗΣΑ ΣΤΗΝ ΖΩΗ, ΕΝΩ ΕΣΥ, ΟΥΣΑ ΚΟΥΡΑΣΜΕΝΗ, θάθελες να φύγεις πιο γρήγορα, αλλά με νοιώθεις, ε; ΣΕ ΛΑΤΡΕΥΑ ΜΑΝΝΑ ΜΟΥ ΚΑΙ ΣΕ ΛΑΤΡΕΥΩ ΚΟΡΙΤΣΑΚΙ ΜΟΥ ΜΟΝΑΔΙΚΟ ! Χαιρετίσματα στον Πατέρα μου Ανδρέα Τσαγγαρίδη που σε λάτρεψε και τον λάτρεψες, στην Γιαγιά Μεταξούλα, τον Παππού τον Κώστα, στους Θείους Στέλιο και Στάθη. ΣΤΟ ΕΠΑΝΕΙΔΕΙΝ ΜΑΝΝΑ ΜΟΥ !!!! ΣΤΟ ΕΠΑΝΕΙΔΕΙΝ ΗΡΡΩΙΔΑ ΜΟΥ !! ΣΤΟ ΕΠΑΝΕΙΔΕΙΝ ΚΟΡΙΤΣΑΚΙ ΜΟΥ! ΣΤΟ ΕΠΑΝΕΙΔΕΙΝ ΨΥΧΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΜΟΥ! ΣΤΟ ΕΠΑΝΕΙΔΕΙΝ ΘΗΣΑΥΡΕ ΜΟΥ!!! Γιατί, θα σε ψάξω και θα σε βρω !!!! Η Κόρη σου Μιμόζα Μάνο Ο Γυιός σου Γιώργος Τσαγγαρίδης Συγγραφέας

Σε ανάρτηση του στο FACE BOOK ο συγγενής της λογοτέχνης ,δημοσιογράφος κριτικός τέχνης και λογοτεχνίας Λεόντιος Πετμεζάς, έγραψε για την Μαρίκα Σκουφάκη : «Έφυγε πλήρης ημερών από την ζωή η αγαπημένη συγγενής μας, αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης και ηρωίδα του Κυπριακού αγώνα Μαρίκα Σκουφάκη (1928-2025).Η δικιά μας Μαρίκα ,μια αγκαλιά αγάπης με μεγάλη καρδιά στάθηκε σθεναρά μια μάνα για όλους μας. Θα είναι πάντα κοντά μας. Στις φωτογραφίες η Μαρίκα χαρούμενη ανάμεσα στα παιδιά και στους φίλους της σε πρόσφατη εκδήλωση του βραβευμένου λογοτέχνη γιού της Γιώργου Τσαγγαρίδη, στο κατάμεστο από κόσμο θέατρο Εκάτη, στην οποία τιμήθηκε ακόμη μια φορά για την προσφορά της στον άνθρωπο !!!!!!!!!» Κάλεσμα του κ. Γιάννη Ταβουλάρη: πρόταση για διασκέδαση με χαλαρωτική όσο και παρεΐστικη διάθεση στο cine live stage Δευτέρα 24 ΜαρτίουΔεκάδες νέα προϊόντα και σε τιμές που δεν θα βρεις πουθενά αλλού.

Ο συγγραφέας Γιώργος Τσαγγαρίδης σε άλλη ανάρτηση του στο FB αναφέρει: ΜΗΝ ΚΛΑΨΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΚΟΙΜΗΘΗΚΕ 25 Μαρτίου 1928 23 Μαρτίου 2025.