ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ * ΓΙΑ ΤΙΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΑ ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΟΡΥΦΑΙΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗ Α.ΤΑΣΣΟΥ

Το 1914 γεννήθηκε στη Λευκοχώρα της Μεσσηνίας, ο Αναστάσιος Αλεβίζος, ο γνωστός αργότερα Α. Τάσσος. Το 1919 η οικογένεια Αλεβίζου ήρθε στην Αθήνα. Κατοικεί στο Δουργούτι, περιοχή της μικρασιατικής προσφυγιάς το 1922. Η βιοπάλη και η αξιοπρέπεια των ξεριζωμένων προσφύγων σημάδεψαν τον μικρό Αλεβίζο, που είχε αποφασίσει να γίνει ζωγράφος. Παρά τις πατρικές αντιρρήσεις πέτυχε στην ΑΣΚΤ το 1930 όπου σπούδασε γλυπτική και ζωγραφική με δασκάλους τους Θωμά Θωμόπουλο, Ουμβέρτο Αργυρό, Κωστή Παρθένη και χαρακτική από με τον ριζοσπαστικό Γιάννη Κεφαλληνό. Πριν τελειώσει τις σπουδές του, το 1936, ο Α.Τάσσος παρουσίασε στο βιβλιοπωλείο «Ελευθερουδάκη» την πρώτη του ατομική έκθεση που εντυπωσίασε κριτικούς και φιλότεχνους. Την ίδια χρονιά η έκθεση αυτή παρουσιάστηκε στην Πράγα και στο Κόζιτσε. Κινδυνεύοντας τότε από την δικτατορία της 4ης Αυγούστου, λόγω της μαρξιστικής πολιτικής και καλλιτεχνικής του δράσης, ο Α.Τάσσος έφυγε στο εξωτερικό. Για δύο χρόνια σπούδασε στο Παρίσι, στη Ρώμη και τη Φλωρεντία. Στο εξωτερικό απόκτησε ευρεία εικαστική γνώση και επηρεάστηκε από τις πιο προοδευτικές αισθητικές τάσεις της χαρακτικής, των Κάτε Κόλβιτς, Έντουαρ Μουνκ και των Γερμανών εξπρεσιονιστών. Το 1938 παρουσίασε ξυλογραφίες του σε ομαδικές εκθέσεις χαρακτικής, αλλά και τον συνέλαβε πάλι το δικτατορικό καθεστώς. Ο Τάσσος «πάλεψε» κυριολεκτικά για να κατακτήσει τα σπουδαία εφόδια της τέχνης του. Από τα πρώτα του έργα («Λιμενεργάτες», «Λαϊκά Συσσίτια», «Καμιόνια», κ.ά.), μέχρι τα κατοχικά, είναι εμφανής η αναζήτησή του για μια φόρμα που να έχει αφομοιώσει τα σημαντικότερα στοιχεία μεγάλων χαρακτών, κύρια του Δημήτρη Γαλάνη.

Το 1940 ο καλλιτέχνης εκθέτει στην Γ΄ Πανελλήνια έκθεση και αποσπά το Α΄ Κρατικό Βραβείο Χαρακτικής. Κηρύχθηκε όμως ο ελληνοιταλικός πόλεμος και επιστρατεύτηκε. Με το αίσθημα ευθύνης που τον διέκρινε, πήγε στο επιστρατευμένο εργαστήρι του δασκάλου του και φιλοτέχνησε αφίσες για την ενίσχυση του Αλβανικού Μετώπου. Μετά την εισβολή των δυνάμεων κατοχής το 1941 ιδρύθηκε το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ). Ο Α.Τάσσος, πρωτοστάτησε στη συγκρότηση του ΕΑΜ Καλλιτεχνών, που είχε και εικαστικό τμήμα και ορίστηκε πρώτος γραμματέας του. Συγκρότησε την ομάδα επίλεκτων εικαστικών όπως οι Βάσω Κατράκη, Κ. Γραμματόπουλος, Λουκία Μαγγιώρου (σύζυγος του Α.Τάσσου), Γιώργος Γουναρόπουλος, Φ. Ζαχαρίου, Αγήνωρ Αστεριάδης, Γιώργος Σικελιώτης, Σπύρος Βασιλείου, Χρήστος Δαγκλής κ.α.

Φιλοτέχνησε μεγάλο αριθμό χαρακτικών, τοιχογραφίες και πανό σ’ αυτά τα δύσκολα χρόνια, για λογαριασμό του ΕΑΜ, με την καθοδήγηση της αγωνίστριας Ηλέκτρας Αποστόλου. Το 1942 με συνοδοιπόρους εικαστικούς συμμετείχαν σε Επαγγελματική Έκθεση Καλλιτεχνών στο Αρχαιολογικό Μουσείο. Οι Ιταλοί κατακτητές εξοργίστηκαν με τις συνθέσεις τους. Έκλεισαν την έκθεση, τους συνέλαβαν και κρατήθηκαν για 40 μέρες στις φυλακές Αβέρωφ. Το 1949 ο Α.Τάσσος έγινε ιδρυτικό μέλος της ομάδας «Στάθμη». Η ομάδα τέχνης με εκθέσεις, ιδιαίτερα στην επαρχία, προσπάθησε να αναζωογονήσει την σχέση της Τέχνης με τον άνθρωπο της καθημερινότητας. Το 1950 συμμετείχε με άλλους σημαντικούς εικαστικούς στην 25η Μπιενάλε Βενετίας και τα επόμενα χρόνια σε πολλές εκθέσεις στο εξωτερικό όπου ανέπτυξε επιτυχημένη εκθεσιακή δραστηριότητα.

Στη διάρκεια της χούντας του 1967, απομονωμένος, στο σπίτι – εργαστήρι του στο Πεταλίδι της Μεσσηνίας, «ξαναγυρνά» εκφραστικά στα χρόνια των απελευθερωτικών αγώνων. Σε σκληρά κομμάτια ξύλου από σφενδάμι και κελεμπέκι, χάραξε μορφές και συμβολικά σύνολα αγωνιστών και ηρώων. Η Εθνική Αντίσταση, η εξέγερση του Πολυτεχνείου, ο λαός του Βιετνάμ, η διχοτομημένη, μαρτυρική Κύπρος συναντήθηκαν δυναμικά και αντιπροσωπεύουν θεματικά την δουλειά του αυτών των χρόνων. Οι χαράξεις του, κύρια ασπρόμαυρες, με το απαράμιλλο δωρικό κάλλος τους, την εσωτερική τους δύναμη και την αρμονία της φόρμας μετουσιώνουν τα ιδεολογικά «πλάσματα» του, που έρχονται από το «σκοτάδι» και οδεύουν θεληματικά προς το «φως». «Πλάσματα» γήινα και ταυτόχρονα «μυθικά» που αναπλάθουν οικεία παραδοσιακά μοτίβα και χώρους. Η έκθεση του στην Εθνική Πινακοθήκη το 1975, με έργα κοινωνικής διαμαρτυρίας (1967-74), που νεαρός επισκέφθηκα και μελέτησα, ήταν μια αξέχαστη αισθητική εμπειρία στρατευμένης ποιοτικής τέχνης.

Η προσφορά του Α.Τάσσου συνεχίστηκε με την ακάματη προσπάθειά του για την ίδρυση ενός προοδευτικού πολιτιστικού κινήματος. Από το 1977 μέχρι το θάνατό του το 1985, σαν πρόεδρος της Πανελλήνιας Πολιτιστικής Κίνησης συνέβαλε θετικά και υποδειγματικά στο πολιτιστικό γίγνεσθαι. Περισσότερα από 100 βιβλία έχουν εικονογραφηθεί από το επιδέξιο χέρι του μετά τη συνεργασία του με τον Οργανισμό Εκδόσεως Σχολικών Βιβλίων και λογοτεχνικά περιοδικά όπως η «Νέα Εστία». Χάραξε επίσης πολλά αναμνηστικά μετάλλια και σχεδίασε πάνω από 120 ελληνικά γραμματόσημα, αποσπώντας βραβεία και διακρίσεις. Σημαντικές είναι οι αγιογραφίες του στο ναό Αγίας Βαρβάρας στο Δαφνί καθώς και οι μελέτες για τα σύμβολα και τις γραφές των λαών. Κορυφαίες διατυπώσεις του στιβαρού αισθητικού του προσανατολισμού είναι οι τέσσερις μεγάλων διαστάσεων ξυλογραφίες που κοσμούν το ισόγειο του Δημαρχείου Βόλου και βέβαια το μεγάλων διαστάσεων ψηφιδωτό στο φουαγιέ της κτιριακής έδρας του ΚΚΕ, στον Περισσό. Το 1986 ιδρύθηκε η δραστήρια Εταιρεία Εικαστικών Τεχνών Α.Τάσσος. Το 1987 έγινε στην Αθήνα αναδρομική έκθεση των έργων του στην Εθνική Πινακοθήκη. Το 2007 η Δημοτική Πινακοθήκη Καλαμάτας πήρε τιμητικά το όνομα του. Το 2015 διοργανώθηκε από την Alpha Bank, την Εταιρεία Εικαστικών Τεχνών Α.Τάσσος και το Μουσείο Μπενάκη στο Κτήριο του, αναδρομική έκθεση με την επιμέλεια της Ειρήνης Οράτη.

Ο Α.Τάσσος ανήκει στους κορυφαίους δημιουργούς της νεοελληνικής τέχνης χάρη στο διαχρονικής αξίας, αγωνιστικό, αυθεντικό και φιλοτεχνημένο με τεχνική δεξιότητα και συμβολική απλότητα έργο του. Οι έγχρωμες και μαυρόασπρες ξυλογραφίες του με επίκεντρο την ελληνική αγροτική ζωή, τον μόχθο των εργατών και τα πανανθρώπινα κοινωνικοπολιτικά θέματα απαρτίζουν την βιωματική δημιουργία του. Το έργο του Α.Τάσσου, με τη μορφή και το περιεχόμενό του, έγινε διαχρονικός εκφραστής των αγώνων, επιδιώξεων και πόθων του λαού με τις εμπνευσμένες εικονοπλαστικά και άμεσα αναγνωρίσιμες εμβληματικές συνθέσεις του.

* Ο Κώστας Ευαγγελάτος είναι Ζωγράφος, Λογοτέχνης, Θεωρητικός της Τέχνης.

Οι Δούλες του Ζαν Ζενέ σε Μετάφραση – Διασκευή της Νίκης Τριανταφυλλίδη θα παρουσιαστεί στην Galerie Δημιουργών στην Κηφισιά !!!!!

Η παράσταση του διαχρονικού έργου του Ζαν Ζενέ που αποτελεί ένα σημαντικό πολιτιστικό γεγονός έχει βραβευτεί από την Διαβαλκανική επιτροπή θεατρικών βραβείων και από την Αction art international.Στην υπόθεση του οι δούλες ως μέρος του φτωχού λαού δεν έχουν κανένα δικαίωμα να κάνουν όνειρα, είναι καταδικασμένες να ζούν στην μιζέρια και να τρέχουν για να επιβιώσουν . Η κυρία ,η κυρία Εξουσία, δηλαδή επιβάλλει τα πάντα με τη γλυκύτητα της και τον αέρα του δυνατού, αφού για την κοινωνία δυνατός είναι μόνο αυτός που έχει χρήματα.Οι δούλες δεν βρίσκουν άλλο τρόπο για να δραπετεύσουν από ότι βιώνουν παρά μόνο παίζοντας ένα παιχνίδι–θέατρο. Γρήγορα κι απότομα όμως προσγειώνονται στην ωμή πραγματικότητα φτάνοντας σε αδιέξοδο.

Ο διακεκριμένος ιστορικός αναλυτής ,κριτικός τέχνης και λογοτεχνίας Λεόντιος Πετμεζάς επισημαίνει σε κριτική του για το έργο και την παράσταση:”Στο εμβληματικό θεατρικό έργο οι ήχοι από τις νότες του πιάνου ενώ είναι κυριολεκτικά μονότονοι αρχικά στην συνέχεια διαφοροποιούνται σε αρκετά σημεία της πορείας. Ο συγγραφέας δεν θεωρούσε πολιτικό το έργο του αλλά σίγουρα αυτό ενέχει πολιτικές προεκτάσεις όπως κάθε πράγμα στο θέατρο και στην ζωή ευρύτερα Άλλωστε θέτει ερωτήματα για το παρόν. Η παράσταση αναδεικνύει καταστάσεις επιτρέποντας στον θεατή να βγάλει συμπεράσματα και να συμπληρώσει τα συμβολικά κενά. Προβάλει την ταύτιση με την άποψη πως ο άνθρωπος ως οντότητα μπορεί να είναι προϊόν αμφιθυμίας, συγκρούσεων, μίσους και αγάπης. Η υπόθεση απαντά σε ερωτηματικά που ξεκινούν από την γυναίκα και προχωρούν στην σεξουαλική ταυτότητα και την ταυτότητα του φύλου. Ο Ζενέ το εμπνεύστηκε το 1947 από τις αδερφές του και πιθανόν όπως θρυλείτε από τις αδερφές Παπίν, που με ένα αποτροπιαστικό έγκλημα το 1933 σκότωσαν την κυρία τους και την κόρη της. Τους έβγαλαν τα μάτια, τις κατακρεούργησαν και μετά έπεσαν για ύπνο. Ο Λακάν είχε μιλήσει για το περιστατικό στα σεμινάρια του, αναφερόμενος με παραπομπές στην παρανοϊκή ψύχωση και εικάζοντας το δυαδικό παραλήρημα των σιαμαίων ψυχών. Εδώ βέβαια δεν πεθαίνει η πραγματική κυρία, αλλά η μία από τις αδερφές που υποδύεται στο παιχνίδι την κυρία που για πρώτη και τελευταία φορά φτάνει στο τέλος. Βλέπουμε την αντιστροφή της αρχαίας τραγωδίας που αναδεικνύει το ασυνείδητο μέσα στον μύθο όπως στην περίπτωση του Οιδίποδα που σκοτώνει τον πατέρα του και συνευρίσκεται με την μητέρα του .Η πραγματικότητα είναι ασύνειδη, σκοτώνοντας μόνο συμβολικά την κυρία ενώ οι αδερφές Παπίν σκότωσαν πραγματικά την κυρία τους. Αν εξετάσουμε τα πρόσωπα παρακολουθούμε πως η Κλαίρη χορεύει στους ρυθμούς της κυρίας ενώ η Σολάνζ φροντίζει τις δουλειές του σπιτιού. Ετοιμάζουν συνωμοτικά το καθημερινό αποδραστικό από την αλήθεια κρυφό παιχνίδι τους. Οι δύο αδερφές έχουν μια σχέση κατοπτρική. Η μία ζει διαμέσου της άλλης και την κατάσταση μας μεταδίδουν .Οι επιλογές τους λειτουργούν θετικά και αρνητικά σε πολλαπλά επίπεδα. Ο ρόλος της κυρίας δέχεται πολυκύμαντες και συμβολικές εκτάσεις. Αξίζει να φωτίσουμε τις πιο βασικές . Η πρώτη είναι πως υπερτονίζει το αντικείμενο των κοριτσιών με το γυναικείο φύλο .Η δεύτερη την θέλει να λειτουργεί ως πατρική φιγούρα καθώς η παρουσία του άνδρα δεν υπάρχει πουθενά. Οι δύο οπτικές προσφέρουν κάτι το μοναδικό και το παράξενο σε δύο ρόλους με κάθε μέσο , κίνηση, φωνή και εικόνα. Πρόκειται για ένα κλασικό κείμενο αρκετά απαιτητικό σε πολλά επίπεδα. Οι ρόλοι καθώς ενσαρκώνονται στηρίζουν επάξια και εξαίρετα την απόδοση μιας δύσκολης διευθέτησης με δυνατό τρόπο και με την πρέπουσα υπερβολή .Δίνουν πνοή και χώρο σε αυθόρμητες κινήσεις που ενισχύονται από την κινησιολογία που επιλεγμένα και λιτά κάνει ότι ακούγεται να μένει για καιρό στην μνήμη του θεατή . Με άψογη δόμηση το συνολικό δημιούργημα δένει με τις σωστές παύσεις τις ερμηνευτικές στίξεις . Όπως όλα τα σημαντικά έργα του δραματικού ρεπερτορίου έτσι και αυτό μοιραία προτάσσει σκέψεις και θεάσεις που αλλάζουν στο πέρασμα των χρόνων. Η παράσταση ζωντανεύει τον Ζενέ και προχωρά την συνείδηση του θεατρόφιλου κοινού .”

Συντελεστές του έργου: Σκηνοθεσία: Ομάδα Μύθος. Κινησιολογία: Σίμωνας Πάτροκλος. Μουσική Επιμέλεια& Δημόσιες σχέσεις: Ζωή Τριανταφυλλίδη. Σκηνικά – Κουστούμια: Μαρία Δρακοπούλου Φωτισμοί & ήχοι : Τάσος Ιωάννου. Παίζουν κατά σειρά εμφάνισης: Κλαίρη: Ζωή Τριανταφυλλίδη. Σολάνζ: Μαρία Δρακοπούλου. Κυρία: Ιωάννα Προσμίτη. Διάρκεια έργου: 70 λεπτά. Ώρα Προσέλευσης : 20:15 Ώρα έναρξης: 20:30 Ημέρα Παράστασης :Tετάρτη 1 Δεκεμβρίου Τιμή εισιτηρίου: 10 ευρώ Galerie Δημιουργών Χελιδονούς 28, Κηφισιά www.galeriedimiourgon.gr www.facebook.com/galeriedimiourgon Λεωφορεία: 504, 522, 523, 543, 721, Β9 Πληροφορίες - Κρατήσεις : 210 6251732 & 6993723117

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ :Η παράσταση θα πραγματοποιηθεί με όλους τους κανόνες και τα μέτρα ασφαλείας για την πανδημία. Είναι απαραίτητη η τηλεφωνική κράτηση, διότι οι διαθέσιμες θέσεις είναι αναπόφευκτα περιορισμένες, για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας. Σε περίπτωση ακύρωσης θέσεως γίνεται εγκαίρως γι αν δοθεί σε άλλο θεατή.